«حق انتقال توسعه» موجب حفظ باغ‌ها و بناهای ارزشمند یزد می‌شود

«حق انتقال توسعه» موجب حفظ باغ‌ها و بناهای ارزشمند یزد می‌شود

محسن عباسی هرفته گفت: حق انتقال توسعه می‌تواند تعادلی میان توسعه و حفاظت یک بنا یا باغ ارزشمند برقرار کند و در قالب آن بسته اعتباری اقتصادی به مالک داده می‌شود تا در جاهای دیگر شهر هزینه کند.
 

محسن عباسی هرفته در گفتگویی گفت: حق انتفال توسعه یا TDR، موضوع جدیدی  در مدیریت شهری در کشور است و در یزد موضوعی  است که به تازگی مطرح شده و اساس و فلسفه آن این است که چگونه مالکان باغ های ارزشمند و بناهای تاریخی را راضی کنیم  تا در قبال محدویتی که برای حفظ آن باغ و بنای تاریخی دارند از امکانات در سایر نقاط  شهر برخودردار شوند.

وی ادامه داد: یزد مملو از باغ های بزرگ بوده است و با نگاه به عکس هوایی تاریخی یزد مشاهده می‌کنیم که سهم باغات در شهر تاریخی یزد زیاد بوده و محله‌هایی وجود داشتند که مملو از باغ بوده اند و در واقع باغ محله بوده‌اند که عیش آباد، رحمت آباد، آبشاهی و کوچه بیوک از این دسته‌اند.

رئیس کمیسیون عمران شورای شهر یزد افزود: توسعه لجام گسیخته چند دهه اخیر، باغ‌ها و ریه‌های تنفسی شهر را نابود کرده است و به این دلیل هم مخاطرات زیادی را در بحث آلودگی هوا داریم البته به زور هم قرار نیست که بتوانیم باغ‌ها و بناهای تاریخی را حفظ کنیم، کسی که باغی را به او ارث رسیده یا خانه تاریخی دارد از خلأهای قانونی استفاده می‌کند کما اینکه در چند دهه اخیر از این خلاها استفاده شده و با تخریب خانه تاریخی یا باغ اقدام به ساختمان‌سازی کرده‌اند تا انتفاع اقتصادی ببرند.

عباسی هرفته با بیان اینکه حق انتفاع حقی است که در دنیا حدود 50 سال است که به رسمیت شناخته می‌شود، عنوان کرد: چنانچه کسی باغ تاریخی داشته باشد حقی از ساخت و ساز نیز دارد و چنانچه بخواهیم این مالک باغ خود را حفظ کند صرفا با اعمال زور و قوانین یک طرفه این اتفاق نمی‌افتد  این مالک  باید بتواند در ازای این ساخت و سازی که نمی‌تواند انجام دهد بهره‌مندی اقتصادی هم داشته باشد بنابراین وقتی مدیریت شهری یا میراث فرهنگی به هر دلیلی به واسطه ارزش‌های تاریخی یک بنا یا باغ بخواهد آن را حفظ کند باید بحث حق انتقال توسعه را مطرح کند.

وی با بیان اینکه حق انتقال توسعه تلاش دارد که تعادلی میان توسعه و حفاظت را چه در خصوص یک بنای تاریخی و چه از یک باغ ارزشمند برقرار کند، ادامه داد: در قالب حق انتقال توسعه به مالک یک بسته اعتباری اقتصادی داده می‌شود که این بسته را می‌تواند در جاهای دیگر شهر که امکان توسعه و امکان ساخت و ساز با تراکم وجود دارد هزینه کند بر این اساس می‌تواند از ملکی که خودش در منطقه جدید شهر دارد استفقاده کند یا می تواند با کسی که تمایل دارد شریک شود و ساخت و ساز را انجام دهد و یا می‌تواند این بسته را طبق ضوابطی که تعریف شده به دیگری بفروشد البته به عرضه و تقاضای بازار هم بستگی دارد اگر رونق ساخت و ساز در شهر زیاد باشد قاعدتا افزایش قیمت خواهد داشت و اگر نه در چارچوب و عرف انجام می‌شود.

رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر یزد افزود: حق انتقال توسعه باعث می‌شود که اگر کسی باغ تاریخی دارد باغ خود را برای اینکه از منافع اقتصادی موجود در حق انتقال توسعه بهره ببرد حفظ کند، کسی که ساختمان تاریخ دارد آن ساختمان را حفظ می‌کند و محدودیت‌ها در جای دیگر برایش جبران می‌شود.

عباسی هرفته با بیان اینکه بسته اعتباری اقتصادی یک بسته کمک اقتصادی است که حق آن مالک است و به او داده می‌شود، ادامه داد: در مناطق جدید ساز شهر همواره یک مازاد مجاز تراکم داریم که مالکین آنجا یا سرمایه گذاران آنجا از شهرداری تقاضا می‌کنند و شهرداری در قبال اخذ مبلغی این مجوزها را می‌دهد با مطرح شدن حق انتقال توسعه، به جای اینکه از شهرداری مجوز گرفته شود کسانی هستند که این حق انتقال توسعه و این  تراکم سیار و سیال را دارند که در واقع تراکم جاری است که به آن مالک بنای تاریخی یا مالک باغ ارزشمند داده می‌شود و به جای اینکه از شهرداری بخرد در چارچوب قوانینی که مشخص است و کاملا شهردای می‌تواند در آن نظارت داشته باشد از این مالک خانه یا باغ ارزشمند خریداری می‌کند در این صورت هم کار آن سرمایه گذار رونق می‌گیرد و هم کسی که مجموعه تاریخی و ارزشمندی دارد منتفع می شود و این گونه حق اقتصادی او ضایع نمی‌شود.

وی اضافه کرد: این امتیازی که موجب حفظ بنای تاریخی و باغ ارزشمند می‌شود و می‌تواند به فروش برسد در واقع یک معامله برد برد است برای میریت شهری، شهر و برای مالکان اراضی و اماکن ارزشمند شهر است و تجربه هم نه فقط در ایران بلکه در دنیا نشان داده است که صرفا به واسطه قانون و محدودیت‌های قانونی نمی‌توان بناهای ارزشمند را حفظ کرد و با این حق انتقال توسعه تراکم سیار ساختمان را براساس ضوابط به مالک می‌دهد تا در جای دیگر شهر هزینه کند و یا به فروش برساند و اینگونه محدودیت‌ها تبدیل به فرصت در جاهای دیگر شهر می‌شود.

رئیس کمیسیون عمران شورای شهر یزد تصریح کرد: حق انتقال توسعه مسئله بسیار پیچیده‌ای است و ابعاد مختلف زیادی به خصوص در زمینه اقتصادی دارد و نگرانی‌هایی نیز دارد به همین دلیل این موضوع زمانبر خواهد بود البته تلاش ما این است که تا پایان دوره پنجم شورای شهر مصوب شود و به تصویب نهادهای زیربط نیز برسد چرا که گام بلندی در جهت تعادل منطقی بین آنچه در شهر ارزشمند است و توسعه و حقوقی که مردم می‌توانند در قبال توسعه در بخش‌های جدید شهرداشته باشد برقرار می‌شود.